BAŞKAN
ÜYELER
AKADEMİ
HABERLER
MBB KÜLTÜR YAYINLARI
DATA MARMARA
İLETİŞİM

Marmara Denizi Müsilaj Çalışmaları

Marmara Denizi’nde su yüzeyini ve derinleri saran ve “deniz salyası” olarak adlandırılan “müsilaj” deniz ekosistemini tehdit etmekte ve birlikte hareket etmeyi zorunlu kılmaktadır. Misyonlarından biri Marmara Denizi’ni korumak için birlikte hareket etmek olan Marmara Belediyeler Birliği (MBB) merkezi yönetim, yerel yönetimler, üniversiteler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve diğer paydaşlarla birlikte bir ortak eylem planı geliştirme hedefi doğrultusunda çalışmalar yürütmektedir.

Marmara Denizi Eylem Planı’nın oluşturulduğu nihai toplantı, MBB Başkanı Tahir Büyükakın ev sahipliğinde, Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum moderatörlüğünde; MBB üyesi Marmara Denizi’ne sınırı olan Balıkesir, Bursa, Kocaeli, İstanbul ve Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanları ile Yalova ve Çanakkale Belediye Başkanları, MBB Encümen Üyesi Başkanlar, Valiler, TBMM Çevre Komisyonu’ndan Milletvekilleri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı temsilcileri, Tarım ve Orman Bakanlığı temsilcileri, su ve kanalizasyon idareleri genel müdürleri, çevre koruma ve kontrol daire başkanları, TÜBİTAK MAM temsilcileri ve Marmara Denizi üzerine çalışma yapan akademisyenlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Toplantıda eylem maddeleri üzerine görüşmeler yapıldı ve 22 maddelik Marmara Denizi Eylem Planı açıklandı. Eylem Planı maddelerine aşağıdan ulaşabilirsiniz:

 

MARMARA DENİZİ EYLEM PLANI

1
EYLEM 1.

Marmara bölgesinde kirliliğin azaltılması ve izleme çalışmalarının yürütülmesi amacıyla; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, ilgili kurum ve kuruluşlar, üniversiteler, sanayi odaları ve STK’lardan müteşekkil Koordinasyon Kurulu; Marmara Belediyeler Birliği bünyesinde ise Bilim ve Teknik Kurulu oluşturulacak.

 

Gelişmeler
  • 13 Haziran 2021 tarihli ve 2021/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Koordinasyon Kurulu oluşturulmuştur.
  • 23 Haziran 2021 tarihinde MBB Encümeninin aldığı karar ile Marmara Denizi Bilim ve Teknik Kurulu oluşturulmuştur.
  • Marmara Denizi’ne kıyısı olan illerde kurulan Koordinasyon Merkezleri tarafından yürütülen çalışmalar günlük olarak İstanbul’da bulunan Koordinasyon ve Bilgilendirme Merkezi’ne iletilmektedir.
  • Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul Müsilaj araştırmaları için TÜBİTAK kanalıyla bir fon çağrısı başlatmıştır. Bu süreçte çok sayıda proje değerlendirilmiştir.
  • “Valilik koordinasyonunda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve ilgili kurum-kuruluşların katılımı ile her il özeinde toplantılar yapılarak ilgili tüm hususların detaylı olarak istişare edilmesine” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon
  • Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
  • “Marmara Bölgesine ilişkin mekansal stratejik plan çerçevesinde sanayi, kentsel planlama, atık yönetimi ve afet yönetimi hususlarında işbirliğinin artırılmasına” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
  • Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul tarafından TÜBİTAK Müsilaj Araştırmaları Çağrısı Projeleri Sanal Konferansı gerçekleştirilmiştir. Konferans kapsamında hem Bilim ve Teknik Kurul faaliyetleri konusunda hem de Müsilaj Araştırmaları Çağrısı kapsamında destek verilen projelere ilişkin bilgilendirmelerde bulunulmuştur.17.11.2021
  • 3. Koordinasyon Toplantısında alınan karar gereği her ilde yapılması planlanan değerlendirme toplantılarından birincisi
  • İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. 23.02.2022
  • Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul tarafından İhtiyaçlar ve Çözüm Önerileri Raporu Aralık 2021’de hazırlanarak Marmara Belediyeler Birliği’ne sunulmuştur. 04.03.2022
2
EYLEM 2.

Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı üç ay içerisinde hazırlanarak çalışmalar bu plan çerçevesinde yürütülecek.

Gelişmeler
  • Eylem Planının ilgili diğer maddelerinin çalışılması neticesinde teşekkül edecektir. Nihayetinde de bir Stratejik Plan formatına kavuşturulacaktır. Temmuz ayının sonunda bu konuda bir aşama kaydedilmesi beklenmektedir.
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı koordinasyonunda ilgili kurum/kuruluşlar ile eylem planı çalışmaları yürütülmektedir. 15.06.2021
  • Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı iç ve dış paydaş toplantıları 29 Eylül tarihinde tamamlanmış ve 15 Ekim’e kadar taslak olarak görüşe açılmıştır. 15.10.2021
  • “Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planın onaylanmasına ve yürürlüğe konulmasına” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
  • Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Plan için 18 stratejik hedef, 43 ana faaliyet ve 130 alt faaliyet belirlenmiştir. Bunun üzerinde çalışmalar devam etmektedir. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği internet sitesinde ilan edilmiştir. 24.11.2021
  • Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı için izleme çalışmalarını başlatmak üzere Şubat 2022’de Plan kapsamında sorumluluğu bulunan kurum/kuruluşlardan kaydedilen gelişmeler talep edilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yılda iki kere gelişmeleri talep ederek Plan’ı sistematik bir şekilde izleyeceğini açıklamıştır. 21.02.2022
3
EYLEM 3.

Marmara Denizi’nin tamamını koruma alanı olarak belirleme çalışmaları başlatılacak, 2021 yılı sonuna kadar tamamlanacak.

Gelişmeler
  • Çevre ve Tabiat Varlıkları Kurulu, Üniversiteler ve Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmalar ile konuya ilişkin bir rapor hazırlanmaktadır. Bu kapsamda Marmara Denizi’nin 2021 yılı Temmuz ayı sonuna kadar Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmesi kararı alınmıştır. 15.06.2021
  • Özel Çevre Koruma Alt Çalışma Grubu kurulmuştur. 15.06.2021
  • Marmara Denizi’nin 2021 yılı Temmuz ayı sonuna kadar Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmesine yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Marmara Denizi’nin Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilmesi için gerekçeli rapor hazırlanmıştır. ÖÇK ilan edildikten sonra yapılacak çalışmalar belirlenmiştir. 14.07.2021
  • 4/11/2021 tarihli ve 4758 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilmiştir. 04.11.2021
4
EYLEM 4.

Acil müdahale kapsamında 8 Haziran 2021 tarihinden itibaren, 7/24 esasıyla, Marmara Denizi’ndeki müsilajın bilimsel temelli yöntemlerle tamamen temizlenmesine yönelik çalışmalar başlatılacak.

Gelişmeler
  • 8 Haziran’dan itibaren yüzey temizleme faaliyetleri başlatılmıştır. Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan 7 şehirde faaliyetler sürdürülmektedir. 8 Temmuz itibariyle yaklaşık 11.084 m3 müsilaj denizden mekanik sıyırıcılar ve vidanjörler aracılığıyla toplanmıştır. Bu tarihten itibaren deniz yüzeyinde müsilaj gözlenmediğinden toplama yapılmamıştır. Toplanan müsilajın katı atık düzenli depolama tesislerinde bertarafı sağlanmaktadır.C56
  • ** Müsilaj Temizleme Çalışmalarının Düzenlenmesi Alt Çalışma Grubu kurulmuştur.
  • ** Teknolojik ve Biyolojik Mücadele Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
  • Bakteriyolojik müdahale, elektroliz-yapay resif, oksijenlendirme kategorilerinde ÇŞB’ye ulaşan 9 adet talep ön değerlendirme için TÜBİTAK MAM’a gönderilmiştir. 14.07.2021
5
EYLEM 5.

Bölgede bulunan mevcut atıksu arıtma tesislerinin tamamı ileri biyolojik arıtma tesisine dönüştürülecek. Atıksuların ileri biyolojik arıtım yapılmaksızın Marmara Denizi’ne deşarjını engelleyici hedefler doğrultusunda çalışmalar yürütülecek.

Gelişmeler
  • Yeni yapılacak tüm atıksu arıtma tesislerinin yer tespiti ve yapımına ilişkin iş termin planlarının Temmuz ayının ilk haftasında oluşturulması planlanmıştır.
  • ** Noktasal Kaynaklı Kirliliğin Tespiti Alt Çalışma Grubu kurulmuştur.
  • ** Yeni Yapılacak Kentsel Atıksu Arıtma Tesisleri Alt Çalışma Grubu kurulmuştur.
  • ** Yeni Yapılacak Endüstriyel Atıksu Arıtma Tesisleri Alt Çalışma Grubu kurulmuştur.
  • ** Yayılı Kaynaklı Kirliliğin Tespiti Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
  • MAR-AAT Projesi ile 445 evsel/kentsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisi yerinde incelenmiştir. Mevcut durumlar tespit edilmiştir, ihtiyaç analizleri yapılmıştır, kirlilik yükleri hesaplanmıştır. 14.07.2021
  • “Atıksu arıtma tesisi yatırımları için belirlenen iş programına uyulması amacıyla belediyeler ve sanayi kuruluşlarınca gerekli tedbirlerin alınması ve Valiliklerce takibinin yapılmasına” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
  • Halihazırda ileri biyolojik arıtma oranı olan %46’nın, 2024 yılına kadar tüm atıksu arıtma tesislerini ileri biyolojik arıtma yaparak %100’e çıkartmak. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • Atıksu arıtma tesislerine ilişkin yatırım ihtiyaçları ortaya kondu, bu kapsamda İstanbul’da 23 tane atıksu arıtma tesisinin yenilenmesi söz konusu. Bunun için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından toplam proje maliyetinin yaklaşık 18 milyar TL olduğu ifade edilmiş ve bir finans desteğine ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir. Uluslararası kaynaklardan iklim değişikliği ile mücadele için temin edilen finansmanın hakkaniyet çerçevesinde İBB’nin kendi yatırım bütçesine eklemek üzere ayrılacağı ifade edilmiştir. 23.02.2022 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
6
EYLEM 6.

Marmara Denizi’ne deşarj yapan atıksu arıtma tesislerinin deşarj standartları 3 ay içerisinde güncellenerek hayata geçirilecek.

Gelişmeler
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 15 gün içerisinde, Marmara Denizi Havzası’nda yer alan atıksu arıtma tesislerinin Kimyasal Oksijen İhtiyacı deşarj standardının kısıtlanmasına yönelik mevzuat yayımlanmasına ilişkin Koordinasyon Kurulu kararı alınmıştır. 15.06.2021
  • Boğazlar ve Susurluk Havzası dâhil Marmara Denizi Hidrolojik Havzası’nda ve bu havzada yer alan illerden İstanbul, Bursa ve Kocaeli illerinin tamamında, sanayi ve evsel atıksu arıtma tesisleri için Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ve Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği ekinde yer alan ve kirliliğin göstergesi olan Kimyasal Oksijen İhtiyacı (KOI) parametresinde Kentsel Atıksularda %20 oranında kısıtlama yapılmış, Endüstriyel atıksularda ise her bir sektör için yeni bir deşarj standardı düzenlemesi yapılarak yaklaşık %50 ye kadar kısıtlamalar yapılmış ve 2021/13 sayılı “Marmara Deniz Havzası Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesi” ile deşarj standartları oluşturulmuştur. 22.06.2021
7
EYLEM 7.

Arıtılmış atıksuların mümkün olan her yerde yeniden kullanımı artırılacak, desteklenecek. Temiz üretim teknikleri uygulanacak.

Gelişmeler
  • Atıksu arıtma tesislerinin arıtılmış atıksuyu yeniden kullanım için gereken ilave yatırım ihtiyaçlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından desteklenmesi kararı alınmıştır. Bu kapsamda bir düzenleme üzerinde çalışılmaktadır.
    Atıksu arıtma tesislerinin arıtılmış atıksuyu yeniden kullanım için gereken ilave yatırım ihtiyaçları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından desteklenmesi kararı Koordinasyon Kurulunda alınmıştır. 15.06.2021
  • ÇŞB arıtılmış atıksuların yeniden kullanımı çalışmaları kapsamında tekstil sektöründe;
    -Boyalı sularda renk giderimi
    -İletkenliği yüksek sularda tuz geri kazanımı
    için Gaziantep OSB’de Gebze Teknik Üniversitesi ile prototip geliştirmesi ve pilot uygulama yapılmıştır. Maliyet değerlendirmesinden sonra eğer uygun olursa Marmara’da yaygınlaştırılacaktır. 14.07.2021
  • Tekstil sektöründe temiz üretim uygulamalarını yaygınlaştırmak üzere Gebze Teknik Üni. Ve Gaziantep OSB ile tekstil fabrikalarının sularında renk ve tuz giderimini sağlayan yerli ve milli bir prototip geliştirilmiştir. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • Halihazırda %3,2 olan arıtılmış atıksuyun yeniden kullanım oranının 2023 yılında %5 olacak şekilde artırılacaktır. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
8
EYLEM 8.

Atıksu arıtma tesislerini gerektiği gibi işletmeyen OSB’lerin rehabilitasyon ve iyileştirme çalışmalarıyla ileri arıtma teknolojilerine geçişi hızlandırılacak.

Gelişmeler
  • OSB’lerde, endüstri bölgelerinde ve münferit sanayi tesisleri için yeni yapılacak tüm atıksu arıtma tesislerinin yer tespiti ve yapımına ilişkin iş termin planlarının Temmuz ayının ilk haftasına kadar oluşturulması planlanmıştır.
9
EYLEM 9.

Atıksu arıtma tesislerinin yapımı ve işletilmesini çok daha kolay hale getirmek için kamu-özel sektör işbirliği modelleri hayata geçirilecek.

Gelişmeler

Atıksu arıtma tesisleri, atıksu geri kazanım tesisleri gibi yatırımların yap-işlet-devret, yap-işlet-kirala gibi birtakım iş modelleriyle hayata geçirilmesi için TBMM’de çalışmalar devam etmektedir. 23.02.2022 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)

10
EYLEM 10.

Marmara Denizi’ne gemilerin atıksularının boşaltılmasının önlenmesine yönelik üç ay içerisinde düzenleme yapılacak.

Gelişmeler
  • Marmara Denizi’nde gemilerin atıksularını boşaltılmasının önlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı Liman Başkanlıklarınca denetimler sürdürülmektedir.
  • Gemi Kaynaklı Kirliliğin Önlenmesi Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
  • Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 09/06/2021 tarihinden itibaren MARPOL Sözleşmesi ve Uluslararası Balast Suyu Yönetimi Sözleşmesi kapsamında, toplam 4.412 deniz kirliliği denetimi yapılmış olup, 11 gemiye 2.536.032 TL ceza uygulanmıştır. 14.07.2021
11
EYLEM 11.

Tersanelerde temiz üretim teknikleri yaygınlaştırılacak.

Gelişmeler
  • Tersanelerde temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılmasına yönelik 15 Eylül’e kadar mevzuat hazırlığının tamamlanması planlanmaktadır.
  • Tersanelerde Temiz Üretim Tekniklerinin Yaygınlaştırılması (TER-TEMİZ) Projesi çıktıları, sektör adına GİSBİR Çevre Birimi ile 30 Haziran 2021 tarihinde yapılan toplantı ile değerlendirilmiştir. Taslak üzerinde çalışmalar sürdürülmektedir. 14.07.2021
  • Tersanelerde yapılan raspa işlemi neticesinde ortaya çıkan raspa tozlarının denize ulaşmasını önlemek ve işçi sağlığını korumak amacıyla GİSAŞ ile bir çalışma yürütülmektedir. 23.02.2022 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
12
EYLEM 12.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığımız tarafından yapılan çalışmalar çerçevesinde; alıcı ortama deşarj yapan atıksu arıtma tesislerinin tamamı 7/24 online izlenecek. Marmara Denizi’ndeki 91 izleme noktası 150’ye çıkarılacak. Türkiye Çevre Ajansı eliyle, Marmara Denizi ile ilişkili tüm havzalardaki denetimler uzaktan algılama, uydu ve erken uyarı sistemleri, insansız hava araçları ve radar sistemleri kullanılarak artırılacak.

Gelişmeler
  • “Marmara Denizi’nde denetimlerin etkinliğinin arttırılması, denetçi kapasitesinin iyileştirilmesi ve çevre mevzuatının uygulanmasının güçlendirilmesi projesi” hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda denetimlerin daha sistematik bir yapıya kavuşturulması beklenmektedir.** Deniz İzleme Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur.
    ** Denetim Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
    Müsilajı tetikleyen faktörler Marmara Denizindeki izleme nokta sayısı düzenli olarak 150 istasyona çıkarılarak araştırılmaya başlanmıştır.
  • Haziran 2021’ de izleme ağı müsilaj özelinde sıklaştırılmıştır.
    **Yüzeye müsilaj çıkışı da durmuştur.
    ** 30 m ve altı 2 mg/L oksijen değerinin altındadır.
    ** Haziran ayında fosfor değerleri son 30 yıldaki ortalamalar ile uyum içerisinde olup anormal bir birikim gözlenmemiştir.
    ** Haziran ayında azot son 30 yıldaki ortalamalar ile uyum içerisinde olup anormal bir birikim yoktur.
    ** 2007 yılında meydana gelen müsilaj vakasındaki fitoplankton türleriyle (Gonyaulax, Fragilis, Skeletonema, Costatum,
  • Cylindrothec ve Closterium) aynı türler olduğu tespit edildi. 14.07.2021
    ** 13.07.2021 tarihi itibariyle Çevre Kanunu kapsamında yapılan toplam denetim sayısı 11.536’ya ulaşmıştır.
    ** Yapılan denetimler kapsamında 2.517 adet atıksu numunesi alınmış olup denetimler sonucu 175 işletme ve 11 gemiye toplamda yaklaşık 23,5 milyon TL ceza uygulanmıştır.
    ** 52 işletme faaliyetten men edilmiştir. 14.07.2021
    ** 2021/14 sayılı “Marmara Bölgesi’nde Bulunan Atık Su Arıtma Tesislerinin Gerçek Zamanlı İzlenmesi” konulu Genelge 02/07/2021 tarihinde yayımlanmıştır.
    ** Marmara Denizi Kıyı illerinde yer alan arıtma tesisleri, Genelge çerçevesinde debimetre ve otomatik numune alma sisteminden oluşan izleme sistemini en geç 31.12.2021 tarihine kadar oluşturup Bakanlık Sürekli İzleme Merkezi (SİM)’e on-line bağlantılarını sağlayacaklardır. 14.07.2021
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı koordinasyonunda denizde izleme çalışmalarını yürüten ODTÜ ve TÜBİTAK-MAM ile birlikte izleme noktası 150’ye çıkarılmıştır. Sahadaki çalışmalar bu çerçevede yürütülmektedir. 14.07.2021
  • 2021 yılının sonunda tüm Marmara’da aktif hale gelecek Sürekli İzleme Sistemi ile atıksuların giriş ve çıkışlarının takip edilmesi planlanmaktadır. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • Karadan ve denizden 88 bin 276 adet denetim gerçekleştirilmiştir. 834 işletme ve deniz aracına 118 milyon TL ceza uygulanarak 135 işletmenin faaliyetleri durdurulmuştur. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • 207 noktada 200 km’yi aşan taramayla Marmara Denizi’nin ilk 80 metresinde müsilaj taramaları devam etmektedir. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • 2 Temmuz’da yayınlanan “Marmara Bölgesi’nde Bulunan Atık Su Arıtma Tesislerinin Gerçek Zamanlı İzlenmesi” konulu Genelge kapsamında 1000 m3/gün üzeri tesisler anlık izlenmekte ve bu kapsamda 3.897 adet denetim gerçekleştirilmiştir. Bu denetimlerle birlikte Çevre Kanunu kapsamında yapılan toplam denetim sayısı yaklaşık 14 bin olarak kaydedilmiştir. Bu denetimler neticesinde 974 işletmeye ve 99 deniz aracına toplam 137 milyon TL idari yaptırım uygulanmıştır. 23.02.2022 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
  • Haziran 2021’de 234, Temmuz 2021’de 207 ve Ocak 2022’de 107 noktada izleme çalışması yapılmıştır. Haziran ve Temmuz’da yoğun olarak görünen müsilaj varlığı, 26 Ocak 2022’de yapılan izleme çalışmaları neticesinde gözlemlenmemiştir. 23 Şubat 2022 itibariyle Marmara Denizi’nin yüzeyinde de dibinde de müsilaj bulunmamaktadır. 23.02.2022 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)
13
EYLEM 13.

Marmara Denizi kıyılarını kapsayacak şekilde Bölgesel Atık Yönetimi Eylem Planı ve Deniz Çöpleri Eylem Planı üç ay içerisinde hazırlanarak uygulamaya konulacak.

Gelişmeler
  • Deniz çöpleri ile mücadele için belediyelerin ihtiyacı bulunan ekipmanın Valilikler aracılığı ile Haziran ayı içerisinde belirlenmesi tamamlanmıştır. Bu kapsamda Eylem Planı çalışmaları devam etmektedir.
  • ** Belediyelerin deniz çöpleri mücadele araç ve gereç ihtiyaçları Valilik aracılığı ile istenmiştir. Valiliklerce ihtiyaçlar belirlenerek Bakanlığımıza bildirilmiştir. Bölgesel atık yönetimi ve deniz çöpleri eylem planı oluşturulmasına yönelik çalışmalara başlanmıştır. 10 Eylül 2021 tarihine kadar planlar tamamlanacaktır.
  • ** Marmara Denizine kıyısı olan 7 ilden toplam 43 belediyeden gelen ekipman talepleri Valilikler aracılığı ile Bakanlığımıza iletilmiştir. Bu taleplere ilişkin maliyet değerlendirmesi Bakanlığımız tarafından yapılmaktadır. 14.07.2021
14
EYLEM 14.

İyi tarım ve organik tarım uygulamaları ile basınçlı ve damlama sulama sistemleri yaygınlaştırılacaktır.

Gelişmeler

7 ilde 53 proje kapsamında 128 bin dekar arazide modern sulama teknikleri kullanılmaktadır. 22.10.2021 (Sn. Murat Kurum’un açıklamasından)

15
EYLEM 15.

Marmara Denizi’yle ilişkili havzalarda, dere yataklarına yapay sulak alanlar ve tampon bölgeler oluşturularak kirliliğin denize ulaşması önlenecektir.

Gelişmeler
  • ** 2021 yılında modern sulama sistemlerine % 50 hibe desteği verilecektir.
  • ** DSİ Bölge Müdürlüklerince yapay sulak alan, tampon bölge oluşturulabilecek alanların belirlenmesi için ortak bir çalışma başlatılmıştır. Bursa’da bir yer belirlenmiştir.
16
EYLEM 16.

Zeytin karasuyu ve peynir altısuyu kaynaklı kirliliğin önlenmesi için, atık su azaltımını gerçekleştirecek teknolojik dönüşümler sağlanacaktır.

Gelişmeler
  • Tarım ve Orman Bakanlığı’nca 3 fazlı zeytinyağı işletme sistemlerine destek ve hibe verilmesi durdurulmuştur.
    ** Ziyaret edilen 36 tesisten halihazırda 6’sının İki fazlı üretime geçmiş olduğu, 2 tesisin kapalı olduğu, 1 tesisin taş baskı yöntemi ile üretim yaptığı için dönüşüm ihtiyacı olmadığı, 2 tesisin ise dönüşüm çalışmaları başlattığı tespit edilmiştir.
    ** Bu tesisler haricinde kalan toplam 25 tesiste İki faza geçiş için ne gibi ihtiyaçlar olacağı ve bu ihtiyaçların maliyetleri çıkarılmıştır. 14.07.2021
  • Havzada zeytin karasuyu ve peyniraltı suyu kaynaklı kirliliklerin önlenmesine ilişkin üretim teknolojisi ve 2 faza dönüşüm maliyetinin envanterinin Valilikler tarafından Temmuz ayının başında çıkarılmıştır. Bu kapsamda iyileştirmeye yönelik yatırımların valiliklerce takibi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca yatırımlara maddi ve teknik destek verilmesi kararlaştırılmıştır.
    ** Üç fazlı çalıştığı rapor edilen Bursa, Balıkesir, Çanakkale ve Tekirdağ’daki toplam 36 tesis ziyaret edilmiş ve durum yerinde tespit edilmiştir.
    ** Peyniraltı suyu işleyen 8 adet tesis bulunmaktadır. Bu tesislerde peyniraltı sularını kabul etme konusunda herhangi bir kapasite sorunu yaşanmamaktadır. Ayrıca bu tesisler tarafından başka illerden de peyniraltı suyu temin etmektedirler. 14.07.2021
17
EYLEM 17.

Fosfor ve yüzey aktif madde içeren temizlik malzemelerinin kullanımı aşamalı olarak azaltılacaktır. Organik temizlik ürünleri teşvik edilecektir.

18
EYLEM 18.

Marmara Denizi’mizdeki tüm hayalet ağlar 1 yıl içerisinde temizlenecek.

Gelişmeler
  • Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayalet ağların temizleneceği ilan edildi.
    ** Marmara Denizindeki hayalet ağların yerleri belirlenmiştir.
    ** İlk faaliyet için Balıkesir İline ödenek aktarılmıştır. 14.07.2021
19
EYLEM 19.

Balıkçılık faaliyetlerinin ekosistem temelli yapılması sağlanacak, koruma alanları geliştirilecek.

Gelişmeler
  • Koruma altına alınan küçük pelajik balıkların üreme, beslenme, büyüme bölgelerinin genişletilmesi çalışmaları Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı’nca, su kalitesinin geliştirilmesine yönelik (midye yetiştiriciliğinin artırılması gibi) tedbirlerin Temmuz ayı içerisinde belirlenmesi ve buna ilişkin faaliyetlerin başlatılması kararı Koordinasyon Kurulunca alınmıştır. 15.06.2021
  • Üreme ve beslenme bölgelerinde avcılık kısıtlamaları uygulanmakta olup, ilave alanlarla ilgili etüt çalışmaları gerçekleştirilmektedir. 14.07.2021
  • “Atık kabul tesisi kurması gereken veya mevcut atık kabul tesisi kapasitelerinin arttırılması gereken balıkçı barınakları ve çekekyerlerinin, ilgili kurumlar tarafından ilgili mevzuatlar çerçevesinde 2 ay içerisinde belirlenmesine; belirlenecek balıkçı barınakları ve çekek yerlerinin, atık kabul tesislerini, Valiliklerce 01 Mart 2022 tarihine kadar kurdurulmasına” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
  • “Marmara Denizi’nde Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda Marmara Belediyeler Birliği bünyesinde oluşturulan Bilim ve Teknik Kurulu ile işbirliği yapılarak belirlenecek alanlarda balıkçılık faaliyetlerinin biyolojik çeşitliliğinin artırılması amacıyla yeniden değerlendirilmesine” 22.10.2021 (Marmara Denizi Eylem Planı Koordinasyon Kurulu Toplantısı Karar Tutanağı)
20
EYLEM 20.

Müsilaj nedeniyle zarar gören balıkçılara ekonomik destek sağlanacaktır.

Gelişmeler
  • Marmara’da Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından küçük kıyı balıkçısına verilen destek miktarı 2 katına çıkarıldı. Teknelerin büyüklüğüne göre 2.000 TL – 2.900 TL arasında destek verileceği Bakan Bekir Pakdemirli tarafından ilan edildi. Ayrıca Endüstriyel (büyük) balıkçılar için düşük faizli kredi ve borç erteleme çalışması yapılmaktadır.
  • Balıkçılık Faaliyetlerinin Kontrolü Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
21
EYLEM 21.

Deniz kirliliğinin önlenmesi ve vatandaşlarımızın bilinçlendirilmesi amacıyla çalışmalar yapılarak, kamuoyunun bilgilendirecek bir platform oluşturulacak.

Gelişmeler
  • https://marmarahepimizin.csb.gov.tr/ internet adresi yayına alınarak konuya ilişkin tüm güncellemeler bu platform aracılığıyla kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
    ** Müsilajın Çevre ve İnsan Sağlığına Etkilerinin Belirlenmesi Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur.
    ** Bilgilendirme ve Farkındalık Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur.
    ** Basın Alt Çalışma Grubu oluşturulmuştur. 15.06.2021
    ** Sağlık Bakanlığı tarafından bugüne kadar yüzme suyu alanlarında herhangi bir sorun tespit edilmemiştir.
    ** Yüzme suyu alanlarındaki müsilaja yönelik toksikolojik ve patolojik analizlere başlanmış olup, olumsuz bir durum bulunmamaktadır. 14.07.2021
    **Marmara Denizi Sıfır Atık Mavi eğitim projesi kapsamında 5 yıl süresince Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ortaokul, liselerde okuyan öğrenci ve öğretmenlerine denizlerin önemi, deniz ekosisteminin korunması ve sürdürülebilir su kaynakları için bireysel sorumlulukları anlatılacaktır.
    ** Sanayide Mavi Yeşil Dönüşüm; İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Çerkezköy gibi ülkemizin önde gelen organize sanayi bölgelerinde üretimin sıfır atık çerçevesinde en az atık üreteceği dönüşümün sağlanmasına yönelik çalıştay gerçekleştirilecektir.
  • Marmara Belediyeler Birliği ve Play the City ortaklığıyla Marmara Urban Forum –MARUF için oluşturulmuş Play Marmara ciddi oyununun 2021 sürümü Play Marmara “Denizi” Raporu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi desteğiyle yayınlandı. 18.01.2022
22
EYLEM 22.

Soğutma suları ve termal tesislerden oluşan sıcak suların Marmara Denizine etkilerinin azaltılmasına yönelik tedbirler alınacak.

Gelişmeler
  • Soğutma suları ve termal suların Marmara Denizi’ne etkisinin belirlenmesine yönelik olarak araştırma projesi başlatılması planlanmaktadır. Soğutma sularının tesislerin girişinde de online olarak izlenmesine yönelik mevzuat değişikliğinin Temmuz ayı içerisinde yapılması planlanmaktadır.
    ** Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Marmara Bölgesi’nde Bulunan Atıksu Arıtma Tesislerinin Gerçek Zamanlı (On-line) Takibine Yönelik 2021/14 sayılı Genelge 02 Temmuz 2021 tarihinde yayımlanmıştır.
    ** Soğutma Suları Giriş ve Çıkışlarında Debi ve Sıcaklık Değerlerine Bakanlıkça On-Line Takip edilecektir.

Marmara Denizi Eylem Planı Güncesi

Müsilaj probleminin hasıl olmasının ardından başlayan çalışmalara tarihli olarak aşağıdan ulaşabilirsiniz:

headquarters-migration

10 Mayıs 2021

Şubat ayı itibariyle bölgeden gelen şikayetler dikkate alınarak çalışmalar başlatıldı ve MBB tarafından Marmara Denizi ile ilişkili Atıksu Altyapı Mevcut Durum Raporu hazırlandı.

 

headquarters-migration

18 Mayıs 2021

Çevrimiçi olarak Marmara Denizi’nin Yeni Kâbusu: Müsilaj başlığıyla bir seminer gerçekleştirilmiştir. Bu seminerde müsilajın mikrobiyolojik yapısı, Marmara Denizi’ndeki durumu ve sektörel etkileri ele alınmıştır. Seminere 200 kişi katılım sağlamıştır.

 

vtm-site2

26 Mayıs 2021

MBB Meclis toplantısında müsilaj konusunda belediyelerin birlikte aksiyon almaları gerektiği üzerine görüşmeler yapılarak bu konu MBB meclisinde ele alınmıştır.

 

sim-site2

4 Haziran 2021

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Marmara Belediyeler Birliği işbirliğinde yoğun katılıma (700’ün üzerinde katılımcı) sahne olan Marmara Denizinde Müsilaj Problemi ve Çözüm Önerileri başlıklı çevrimiçi bir çalıştay gerçekleştirilmiştir.

 

şpm_1@2x

5 Haziran 2021

Çalıştay raporlarını değerlendirmek üzere MBB ev sahipliğinde MBB Başkanı Doç. Dr. Tahir Büyükakın ve ÇŞB Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Mehmet Emin Birpınar başkanlığında bir çalışma toplantısı gerçekleştirilmiştir. Toplantıya Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan belediye yetkilileri katılmıştır.

 

headquarters-migration

6 Haziran

Müsilaj Acil Durum Toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan büyükşehir belediyelerinin ve il belediyelerinin başkanlarının yanı sıra MBB Encümeni, TBMM Çevre Komisyonu, ilgili Bakanlıkların üst düzey yöneticileri ve Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan illerin Valileri katılım gösterdi. Toplantının çıktısı olarak Marmara Denizi Eylem Planı Bakan Murat Kurum tarafından kamuoyuyla paylaşılarak imza altına alınmıştır.

 

vtm-site2

8 Haziran 2021

Marmara Denizi Eylem Planı’nda da yer aldığı şekliyle Müsilaj Temizleme Seferberliği ÇŞB ve MBB ortaklığı ile İstanbul Caddebostan’da başlatıldı.

 

sim-site2

13 Haziran 2021

2021/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Koordinasyon Kurulu kurulmuş ve 15 Haziran’da Koordinasyon Kurulu ilk toplantısını İstanbul’da gerçekleştirmiştir.

 

şpm_1@2x

22 Haziran 2021

İzmit Körfezi’nde dört adet ve Pendik açıklarında bir adet olmak üzere toplam beş adet EMF1000 isimli cihaz denizde konumlandırılmıştır. Bu cihaz, hava ve su sınırındaki gaz değişimini ile su sütunundaki Çözünmüş Oksijen yoğunluğunu artırmaktadır.

 

headquarters-migration

22 Haziran 2021

2021/13 sayılı Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Deşarj Standartlarında Kısıtlama Genelgesi yayımlandı.

 

vtm-site2

23 Haziran 2021

2021/10 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde işaret edildiği üzere 23 Haziran’da MBB Encümeninin kararıyla Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul oluşturularak kamuoyuna ilan edilmiştir. Bilim ve Teknik Kurul 21 bilim insanından teşekkül etmektedir.

 

sim-site2

29 Haziran 2021

MBB bünyesinde kurulan Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul 29 Haziran’da ilk toplantısını TÜBİTAK MAM ev sahipliğinde Kocaeli’de gerçekleştirmiştir.

 

sim-site2

2 Temmuz 2021

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Marmara Denizi Eylem Planı Kapsamında Marmara Bölgesi’nde Bulunan Atık Su Arıtma Tesislerinin Gerçek Zamanlı (On-line) Takibine Yönelik Genelge yayımlandı.

 

sim-site2

8 Temmuz 2021

Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan tüm şehirlerde bir aydır devam eden yüzey temizleme çalışmaları neticesinde yaklaşık 12 bin m3 müsilaj toplandı. Bu tarihten sonra yüzey temizliği çalışmaları bitirildi.

 

sim-site2

13 Temmuz 2021

MBB Bilim ve Teknik Kurulun koordinasyonunda TÜBİTAK tarafından Müsilaja özel Bilimsel ve Teknolojik Projelerin Desteklenmesi çağrıları ilan edildi.

 

sim-site2

14 Temmuz 2021

Koordinasyon Kurulu ikinci toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi.

 

sim-site2

17 Ağustos 2021

ÇŞB ile birlikte Stratejik Plan hazırlığına yönelik ilk toplantı gerçekleştirildi.

 

sim-site2

18 Ağustos 2021

TBMM Müsilaj Araştırma Komisyonu toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi. Marmara Denizi’ne kıyısı bulunan şehirler Komisyonu mevcut durum ve planlama perspektifinden bilgilendirdi.

 

sim-site2

18 Ağustos 2021

TÜBİTAK tarafından açılan çağrıya başvuran 157 proje önerisinden MBB Bilim ve Teknik Kurul’un değerlendirmesi sonucu desteklenecek 37 proje kamuoyuyla paylaşıldı.

 

sim-site2

7-9 Eylül 2021

TBMM Müsilaj Araştırma Komisyonu Marmara Bölgesi’ndeki atıksu arıtma tesisleri odaklı saha ziyareti gerçekleştirildi.

 

sim-site2

21-28 Eylül 2021

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Plan toplantıları gerçekleştirildi.

 

sim-site2

21 Ekim 2021

Çevre Teknolojileri Perspektifinden Marmara Denizi Eylem Planı forumu gerçekleştirildi.

 

sim-site2

21-23 Ekim 2021

IFAT Eurasia’da Play Marmara “Denizi” oyunu ilgili tarafların katılımıyla oynandı.

 

sim-site2

22 Ekim 2021

Koordinasyon Kurulu üçüncü toplantısı İstanbul’da gerçekleştirildi.

 

sim-site2

4 Kasım 2021

Cumhurbaşkanı kararı ile Marmara Denizi özel çevre koruma bölgesi ilan edildi.

 

sim-site2

17 Kasım 2021

MBB Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul tarafından TÜBİTAK Müsilaj Araştırmaları Çağrısı Projeleri Sanal Konferansı gerçekleştirilmiştir.

 

vtm-site2

24 Kasım 2021

Marmara Denizi Bütünleşik Stratejik Planı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı internet sitesinde ilan edilmiştir.

 

vtm-site2

18 Ocak 2021

Marmara Belediyeler Birliği ve Play the City ortaklığıyla Marmara Urban Forum –MARUF için oluşturulmuş Play Marmara ciddi oyununun 2021 sürümü Play Marmara “Denizi” Raporu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi desteğiyle yayınlandı.

 

vtm-site2

23 Şubat 2021

3. Koordinasyon Toplantısında alınan karar gereği her ilde yapılması planlanan değerlendirme toplantılarından birincisi İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.

 

vtm-site2

4 Mart 2021

Marmara Denizi Eylem Planı Bilim ve Teknik Kurul tarafından İhtiyaçlar ve Çözüm Önerileri Raporu Aralık 2021’de hazırlanarak Marmara Belediyeler Birliği’ne sunulmuştur.

 

Bağlantı başarılı bir şekilde kopyalandı.